Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego

Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego

Jest to jedno z najstarszych w muzeów regionalnych w Polsce. Znajduje się przy zakopiańskich Krupówkach. Ma też cztery filie w innych miastach Podhala – Czarnej Gorze, Łopusznej, Chochołowie  oraz Jurgowie. Jest to miejsce, gromadzące najcenniejsze zabytki zakopiańskiej i tatrzańskiej kultury.

Idea jego powstania narodziła się pod koniec XIX wieku w grupie przyjaciół Tytusa Chałubińskiego. Znajomi chcieli w ten sposób uczcić zasługi doktora jako wielkiego miłośnika Tatr i folkloru góralskiego, odkrywcy leczniczych właściwości Zakopanego oraz wybitnego lekarza. W tym celu zawiązano Towarzystwo Muzeum Tatrzańskiego im. Dra Tytusa Chałubińskiego. Głównym celem organizacji było pozyskanie środków na budowę, urządzenie i rozwój muzeum. Pierwsze eksponaty pochodziły z prywatnych darów i tworzyły kolekcje: botaniczną, geologiczną, zoologiczną oraz etnograficzną. W gromadzeniu eksponatów pomagali m.in. Róża z Potockich hr. Raczyńska, małżeństwo Dembowskich oraz Zygmunt Gnatowski.

Pierwsza siedziba

W 1892 roku udało się wybudować pierwszą siedzibę i przenieść kolekcję eksponatów z wynajętego i nieistniejącego już dziś domu przy Krupówkach.

Spadkobiercy Tytusa Chałubińskiego uczynili darowiznę z parceli i tym samym umożliwili budowę. Początek XX wieku przyniósł pierwsze głosy krytyki wobec sposobu eksponowania dział. Zarzucano Towarzystwu przypadkowy dobór eksponatów i bałagan, wśród którego nie dało się znaleźć wspólnej koncepcji ekspozycji.

Od tej pory Towarzystwo Tatrzańskie postanowiło zmienić kierunek działań i z jednej strony – gromadzić środki na budowę murowanego gmachu a z drugiej – prowadzić ewidencję darowanych przez ludzi przedmiotów.

W murowanej... siedzibie

W 1911 roku powstał projekt budynku autorstwa Franciszka Mączyńskiego. Kiedy jednak zwrócono się z prośbą o ocenę do Stanisława Witkiewicza – plan został ostro skrytykowany. Ostatecznie – Mączyński opracował projekt wg koncepcji Witkiewicza bazujący na stylu zakopiańskim. W 1913 roku ruszyła budowa muzeum. Została ona jednak przerwana przez wybuch I wojny światowej. Po zakończeniu działań zbrojnych prace udało się ukończyć na tyle, że możliwe stało się przeniesienie zbiorów do wnętrza. W 1922 roku Maria Dembowska ofiarowała muzeum liczącą 400 eksponatów kolekcję etnograficzną.

Otwarcie

Uroczyste otwarcie muzeum nastąpiło latem 1922 roku. Zreorganizowano zarząd, powołano liczne instytucje dodatkowe, mające sprawować pieczę nad obiektem. Muzeum mogło też liczyć na dofinansowanie państwowe.

Kierownik i kustosz muzeum, Juliusz Zborowski, chciał włączyć muzeum w krąg instytucji zajmującymi się ochroną Tatr. Przed wojną zaczął również wydawać Rocznik Podhalański. Muzeum przetrwało II wojnę światową bez większych szkód a po niej powiększyło swoje zasoby.  Juliusz Zborowski kierował obiektem do 1965 roku. Od 1991 roku pieczę nad muzeum przejęła Teresa Jabłońska.

Muzeum dzisiaj

Gmach główny czynny jest od środy do niedzieli, od 1 maja do 30 września – także we wtorki a w poniedziałki zwiedzanie możliwe jest tylko z przewodnikiem.

A jeśli zawitacie w okolice zakopiańskiego muzeum, koniecznie udajcie się również do relaksujących term w Bukowinie Tatrzankiej. Nic tak nie wpływa na kontemplację sztuki, jak porządny relaks!

Kalendarz imprez « »