Chochołów

Chochołów

Chochołów to nie tylko piękna, podhalańska wieś, z której blisko do Zakopanego, Bukowiny Tatrzańskiej, czy też Poronina ze wszystkimi atrakcjami tych miejscowości. To także miejsce ważne historycznie, choć o tym pamiętają większości już tylko górale.

21 lutego 1848 roku doszło tutaj do masowego buntu górali przeciwko władzom austriackim. Powstanie chochołowskie, zwane też "insurekcją pod Tatrami" zgromadziło w jednych szeregach górali z Chochołowa, Cichego, Dzianisza i Witowa. Jego inicjatorami byli Jan Kanty Andrusikiewicz, Julian Goslar, ks. Józef Leopold Kmietowicz, ks. Michał Głowacki i ks. Michał Janiczak.

Przygotowaniem powstania zajęła się Centralizacja – władza najwyższa Towarzystwa Demokratycznego, której przewodniczył Ludwik Mierosławski. Insurekcja miała zacząć się wraz z ogólnonarodowym powstaniem, które jednak zostało odwołane (ale wiadomość o tym nie dotarła do Chochołowa).

Bunt rozpoczął się wieczorem. Około 30. górali zdobyło posterunek celny z Chochołowie i stamtąd zabrało broń. Następnie zdobyli komorę celną na Suchej Górze, zniszczyli słupy graniczne i porąbali cesarskiego orła. Kolejnymi łupami powstańców padły: posterunek graniczny w Witowie, oraz broń z nadleśnictw w Witowie i Kościelisku.

W tłumieniu powstania brały udział oddziały straży granicznej z Nowego Targu oraz mieszkańcy Czarnego Dunajca. Powstańców uwięziono, ale wkrótce uzyskali oni amnestię w związku z wiosną ludów. Jednym z uczestników powstania był Jan Krzeptowski „Sabała”.  A pamiątką wydarzeń jest figurka Jana Nepomucena, stojąca w Nowym Targu i zwrócona tyłem do Czarnego Dunajca w geście pogardy za pomoc okupantom w stłumieniu powstania.