Krzyż na Giewoncie

Krzyż na Giewoncie

Giewont pozostaje od dawna symbolem całego Podhala. To góra szczególnie ukochana przez górali. Śpiący Rycerz, czekający na przebudzenie jest nie tylko obiektem turystycznych wypraw. Stoi tam także najwyżej w Polsce osadzony krzyż. Skąd się tam wziął?

Rok 1900 był rokiem jubileuszowym. Z tej okazji, we Włoszech ustawiono na szczytach kilku gór krzyże. Kiedy dowiedzieli się o tym górale z Zakopanego, przyszli do ówczesnego proboszcza, ks. Kazimierza Kaszelewskiego, z prośbą by podobny krzyż wznieść na Giewoncie. Parafianie chętnie rzucili datki na to przedsięwzięcie.

Poproszono więc Józefa Góreckiego – znanego i szanowanego przemysłowca z Krakowa o wykonanie projektu 12-metrowego krzyża. Chcąc jednak sprawdzić, czy konstrukcja będzie dostatecznie widoczna z ziemi, urządzono wyprawę na szczyt, celem ustawienia drewnianej repliki. Próbny krzyż miał 10,5 metra wysokości i był widoczny z Zakopanego.

Ksiądz kazał więc wykonać 15,5-metrowy krucyfiks, z dodatkowymi 2,3 metrami, które miały być jego fundamentami wpuszczonymi w ziemię. Krzyż przyjechał do Zakopanego w 400 kawałkach. W parafii zorganizowano ponownie wyprawę. Zebrało się 500 osób i 18 wozów, którymi to wciągnięto krucyfiks tak daleko jak się dało. Później potrzebna była siła ludzkich rąk. Oprócz żelaznych elementów trzeba było przetransportować 400 kg. Cementu i 200 płóciennych konewek wody.

Na szczycie dwaj górale wykuwali przez tydzień odpowiedniej wielkości jamę. Stawianie krucyfiksu i jego osadzanie trwało kolejnych 6 dni. Efektem tych niełatwych działań jest dziś metalowa konstrukcja, która wydaje się nieodłącznym już elementem krajobrazu Zakopanego. Krzyż wystaje 15 metrów nad skałę a jego ramię ma 3,5 metra długości.

Na przecięciu ramion widnieje blacha z napisem, ułożonym przez Ojca Świętego Jesu Christo Deo Restitutae Per Ipsum Salutis MCM.  Waga krzyża to 1819 kg a koszt jego wykonania, wykucia jamy w skale, i zamontowanie wyniósł 733 złote. Poświęcenia krzyża dokonano 19 sierpnia 1901 roku. Aktu konsekracji dokonał ks. kanonik i kanclerz Władysław Bandurski z Krakowa. We wrześniu 1901 roku u podnóża krzyża umieszczono tabliczkę głoszącą: Zbawicielowi Świata na przełomie wieków parafia Zakopane ze swoim proboszczem Kaszelewskim 1900/1901. Pielgrzymki do krzyża na Giewoncie, organizowane przez Parafię Św. Krzyża w Zakopanem przy ul. Zamoyskiego, odbywają się 19 sierpnia (w dzień poświęcenia krzyża) oraz we wrześniu z okazji uroczystości Podwyższenia Krzyża Św.

Kiedy będziecie na Podhalu – w Bukowinie Tatrzańskiej, Białce lub Palenicy – koniecznie przyjedźcie do Zakopanego i spójrzcie na Śpiącego Rycerza – na samym czubku ujrzycie właśnie ponadstuletni krzyż – nie tylko symbol katolików, ale też symbol ludzkiego poświęcenia, uporu i góralskiej miłości do Podhala.

Kalendarz imprez « »